• یکشنبه ۴ فروردین ماه، ۱۳۹۸ - ۱۴:۴۰
  • دسته بندی : فرهنگی و هنری
  • کد خبر : 981-787-5
  • خبرنگار : 1145
  • منبع خبر : ----

موزه صدا تبریز؛ گنجینه ای برای شنیدن صدای فرهنگ


دنياي بدون صدا و موسيقي همانند آن است كه آدم‌ها در سكوت مطلق باهم پاتوميم بازي مي‌كنند تا بلكه بتوانند منظورشان را هرچند ناقص به يكديگر برسانند. بدون شنيدن صداي ساز و موسيقي‎هاي محلي كه ريشه در فرهنگ غني ايران دارد، انگار روح هميشه خسته است و توان حركت و رشد ندارد.

به گزارش ايسنا، منطقه آذربايجان شرقي، «موزه صدا تبريز» جايي است كه مي‌توانيد انواع سازها و اشياء مربوط به موسيقي را از نزديك ببينيد و گوش به صداي‌هاي متفاوت آن‌ها بدهيد تا زندگيتان را رنگي كنند و از سياه و سفيدي دربياورند. اين موزه خصوصي در ارديبهشت 1397 در خانه تاريخي و زيباي «اميرپرويز» واقع در خيابان تربيت راه‌‍اندازي شده است.


به محض وارد شدن از در كوچك خانه امير پرويز، هشتي كوچكي مي‎بنيد كه با ظرافت هرچه تمام با نماي آجري تزيين شده است و آمدنتان را به اين گنجينه هنر و صدا خوش آمد مي‌گويند. با طي چند قدم كوتاه، وارد حياط بزرگ و سرسبزي مي‎شويد و صداي گنجشك‎ها و پرنده‎ها بر روي درختان به گوش مي‎رسد.


در اطراف اين حياط، خانه‌اي دوطبقه با نماي آجري و قاب‌بندي شده و پنجره‎هاي چوبي قرار دارد كه هم‎چون صندوقچه‌اي رازهايي را در دل خود پنهان كرده است. از اولين در چوبي سمت راست، وارد خانه مي‎شويد. در گوشه‎اي اتاق مديريت با انواع سازها و اشياء قديمي ديده مي‎شود كه گويا بعد از آماده‎سازي آن‌ها، به طبقه بالا موزه منتقل مي‎شوند و از طريق راه پله‌ به طبقه دوم و بخش اصلي موزه هدايت مي‎شويد.

اشياء اين موزه با تلاش‌هاي سي ساله حسين ساجدي، نوازنده، پژوهشگر و مولف،‌ گردآوري شده است و نمونه‌هاي بي‌نظيري از سازهاي ابتدايي تا پيشرفته را مقابل چشمانتان به نمايش گذاشته است كه شايد ديگر تا آخر عمرتان نتوانيد اين همه ساز را از فرهنگ‌ها و كشورهاي مختلف يكجا ببينيد و محو تماشايشان شويد.


اولين تالار، به نام «استاد اقبال آذر» نامگذاري شده است و در آن انواع ادوات صوتي از قبيل گرامافون‌هاي هندلي، گرام، ريل، اسلايد، راديوهاي لامپي و اولين و آخرين نسل تلويزيون‎هاي سياه و سفيد نگهداري مي‏شود.


 تالار بعدي تالار «استاد سليمي» است كه سازهاي مضرابي مانند قوپوز، گيتار، چنگ، انواع تارهاي ايراني و آذربايجاني، سه تار، تنبور، ماندولين، بانجو و رباب به چشم مي‌خورد. 


در ادامه تالار بعدي يا بهتر بگويم كلاس درس بعدي، تالار «استاد بابايان» ديده مي‏شود و سازهاي بادي هم‌چون ني انبان، شيپور قره ني، ساكسيفون، طوبا، ترومبون، ترومپت، كرنا، ساز دهني و ديگر سازهاي بادي به نمايش گذاشته شده است.


 به گفته ساجدي، مدير موزه، در اين قسمت سرنا يا زرنا هم وجود دارد كه از سازهاي بادي به معناي سرور و شادماني است و اغلب در نقاط روستايي ايران استفاده مي‎شود و به همراه دهل نواخته مي‏شود. سرنا مخصوص عروسي است و به آن «شهناي» هم مي‎گويند. در اشعار شعراي ايراني بارها نام سرنا و زرنا آمده است. 

بالابان نيز از ديگر سازهاي مورد توجه اين تالار است كه جزو سازهاي بادي محسوب مي‏شود. بالابان اصطلاحي تركي است و در فارسي به آن «نرمه ناي» مي‎گو‌يند و از سازهاي محلي و متعلق به نواحي شمال غربي ايران است. بالابان در موسيقي نظامي و براي خبردادن در پادگان‎هاي نظامي نيز استفاده مي‎شود.


فلوت هم در اين قسمت به چشم مي‎خورد. فلوت نوعي ني تكميل شده كه مخصوص اروپائيان است و در موسيقي علمي نيزجاي دارد. با فلوت مي‎توان به راحتي صداهاي مختلف را اجرا كرد ولي چون پرده‌هاي مخصوص موسيقي ايراني را ندارد، نواختن نغمه‎هاي ايراني با اين ساز مشكل است.

تالار بعدي به نام «تالار استاد زاون» مزين شده و در آن سازهاي زهي آرشه‎اي مانند انواع ويلون و قيچك، چغانه، ويلنسل، كمانچه‎هاي ايراني، آذربايجاني و لري و كنتر باس به نمايش گذاشته شده است. 


در ادامه تالار استاد «فرنام» وجود دارد كه به سازهاي كوبه‌اي مانند تنبك، نقاره، دمام، قاوال، دهل، دف، درامز، طبل، ضرب زورخانه و ديگر سازهاي كوبه‎‎اي اختصاص داده شده است.


تالار ديگر به نام استاد «بيگجه خاني» نام گذاري شده است و وسايل و آثار اين هنرمند در آن نگهداري مي‌شود. هم چنين تصاويري از اساتيد موسيقي و اسناد مربوط به آن‎ها به نمايش گذاشته شده است.

  

در ويترين‎هاي ديگر سازهاي ملل مختلف، زنگوله‌ها، سازهاي كلاويه‎دار مانند آكارديون، ارگ، بايان، قارمون، هارمونيكا، ملوديكا و زنگوله‌ها ديده مي‎شود.



در قسمتي از موزه اشياء جالبي وجود دارد؛ به عنوان مثال شاخ شانه يا دوشين، براي خبر رساني حوادث ناگوار و ناگهاني مانند آتش گرفتن خرمن‌ها يا حمله حيوانات درنده به حيوانات اهلي يا وقوع سيل نواخته مي‎شد. شاخ شانه را بعضي از درويشان هميشه به همراه داشتند و با آن‎ بوق مي‌زدند.


در يكي از ويترين‌ها ساز سيمرغ هم ديده مي‎شود كه به عنوان ساز عرفاني در خانقاه‎ها به صدا در مي‎آمد و نوبت نياز يا دونون از ديگر سازهاي متفاوت موزه است و در اولين روز ايام باراني در فصل بهار در زمين‌هاي زراعتي در جمع كشاورزان براي افزايش روزي و امنيت مالي نواخته مي‎شد كه اين كار به همراه دعا و نيايش به درگاه خداوند انجام مي‎شد. 


نيشو و دبدبه از سازهاي قديمي موزه است كه با به صدا درآوردن آن در روزگاران گذشته در برخي مناطق ايران طولاني ترين روز سال (آخرين روز بهار) را جشن مي‌گرفتند و اين عمل جنبه اعتقادي در ميان مردم دارد به طوريكه انسان از تاريكي‎ها رها مي‎شود و به طرف نور حركت مي‎كند تا قلب انسان با نور خدا نوراني شود.


در اين موزه سالني هم براي كارهاي تحقيقاتي و برگزاري كارگاه‎هاي آموزشي در حوزه صدا و موسيقي در نظر گرفته شده است.


هم‌چنين در موزه صدا مي‌توانيد به آرشيو صوتي اذان موذن‌ها، مجموعه صوتي قاريان، چاوش خوانان، سرودخوانان، آوازخوانان، شبيه خوانان، نوازندگان و آهنگسازان گوش دهيد. در نزديكي موزه صدا، خانه كلكته‌چي (صلح‌جو) و خانه حريري هم قرار دارند كه پيشنهاد مي‌كنيم حتما سري به اين دو خانه تاريخي و زيبا بزنيد.
  
گزارش از: پريا توفيقي



انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: